^_[OVV-3001]
Remise Charlois

Pierre Pijpers

Op 13 april 1908 werd tramlijn 9 in gebruik genomen. Nabij de aanlegplaats van de veerboten uit de
richting van het Willemsplein en Prinsenhoofd aan de Wilhelminakade begon de elektrische lijn 9 naar de
Vlaskade, grotendeels over enkel spoor. Aangezien deze lijn als verlengstuk van lijn 2 werd beschouwd,
was de lijnkleur eveneens rood. Het aantal dienstwagens was 2 en de frequentie 20 minuten. Na 1 februari
1909 werden deze aantallen resp. 4 en 10. Teneinde de aanleg van een dure kabel onder de Maas te
vermijden werd de elektrische stroom toegevoerd vanuit een onderstation op Feyenoord.
Aan de Velgersdijkstraat, hoek Bas Jungeriusstraat in Charlois werd voor lijn 9 een remise ingericht.

Deze tramlijn had geen directe spoorverbinding met het tramnet op de andere Maasoever. Tramrijtuigen
die voor groot onderhoud en revisie naar de werkplaats aan de Isaäc Hubertstraat moesten, werden op
speciale sleperswagens vervoerd. Men was echter niet zo gelukkig met dit gebouw, omdat vrijwel direct
na de ingebruikneming ernstige scheuren in de muren zichtbaar werden. Met veel moeite trachtte men
toen door zware binten aan te brengen dit euvel te verhelpen. In 1912 echter bleek dat deze hulpmiddelen
slechts tijdelijk enige verbetering hadden gebracht en dat alleen dan een bevredigende situatie zou worden
verkregen, wanneer men na verzwaring van de fundering de remise zou herbouwen. Aldus geschiedde,
nadat de rijtuigen 65-70 die men ten behoeve van de dienst op lijn 9 naar Charlois had getransporteerd,
tijdelijk waren ondergebracht in een houten hulploods. In april 1914 werd de nieuwe en tevens vergrote
remise in gebruik genomen en de hulploods verlaten. De remise telde 5 opstel(kop)sporen en een
werkplaatsspoor. Bovenop de gevel van de nieuwbouw was een grote stenen toog aangebracht met de
tekst “RETM anno 1913”.
In mei 1924 werd de remise uitgebreid met een bouwdeel met 2 toegangspoorten en 8 opstel(kop)sporen
met het oog op de steeds verder ontwikkelende tramlijnen op de linker Maasoever. Na de opheffing van
lijn 9 in 1926 kon lijn 12 in de remise Charlois worden ondergebracht en van de rijtuigen 61-70 gebruik
maken; toegevoegd werden hier nu eens niet de laagste, maar de hoogste nummers van de kleine
bijwagens (342-350).
In 1929 werd dit laatste bouwdeel tijdelijk met nog eens 35 meter lengte en 1000 m2 verlengd. Boven de
remise waren twee dienstwoningen gebouwd.

Remise Charlois, tijdelijke uitbreiding, 1929

In verband met de aanleg van de Maastunnel wijzigde de sporensituatie aan de voorkant van de remise.
Na opbraak van de tramsporen op de Brielschelaan tussen de Wolphaertsbocht en de remise was deze
vanaf 1 juli 1936 slechts bereikbaar via de sporen op de Boergoenschestraat. Dit inrukspoor op de
Boergoenschestraat tussen remise en Wolphaertsbocht was sinds 10 januari 1940 enkelsporig, doch werd
op 25 april 1940 vervangen door een (eveneens enkelsporige) aansluiting via de Dorpsweg (de
voormalige Velgersdijkstraat) naar de Wolphaertsbocht. De Velgersdijkstraat was in 1940 hernoemd in
Dorpsweg.
In 1942 werd het adres van de remise weer gewijzigd in Maastunnelplein.
Nadat de remise voor normaal gebruik per 1 september 1952 was gesloten, werden de sporen in de grote
ruimte opgebroken, waarna dit gedeelte tot in de jaren zestig in gebruik bleef voor de opslag van buiten
dienst gesteld autobusmaterieel. In het kleine gedeelte (van buitenaf het linker gedeelte dus) bleven de
sporen liggen en daarop werd de museumcollectie gehuisvest (die nu dus aan de Kootsekade staat),
benevens een viertal zoutwagens, waarvan er twee als reserve golden. In de wintermaanden kwamen daar
nog twee zoutwagentrekkers bij. Ook diende de remise als onderkomen voor de personeelstram, die iedere
werkdag tussen de Centrale Werkplaats aan de Isaäc Hubertstraat en remise Charlois reed.

Vrije Volk 29 aug. 1952

Door het op Deltahoogte brengen van de waterkering ter plaatse moest de aansluiting op het tramnet
komen te vervallen en werd het gebouw op 16 april 1974 definitief voor trams gesloten en in gebruik
genomen als (reserve)autobusstalling. 

Vrije Volk 1 nov. 1976

Exterieur (voorgevel) remise en busgarage Charlois, okt. 1974. Foto: Wim van Dorp.

Nog later werd het een wijkparkeergarage tot het in 1990 werd
gesloopt en vervangen door een nieuwbouwcomplex van woningen en bedrijfsruimten.